به مناسبت تغییر هیأت دولت در ایران

تاریخ انتشار: ۲ شهریور ۱۴۰۰ – ۷:۲۴ ق.ظ

در روز ۱۴ مرداد مراسم تحلیف دولت جدید برگزار شد و در حقیقت دولت قبلی جای خود را به دولتی جدید داد.
هیات دولت به عبارتی دیگر بازوی اجرائی حکومت است و حکومت که مجموعه ای از نهاد ها و مناسبات و فرهنگ حاکم است، برای آنکه سیاست های خود را در جامعه به اجرا در بیاورد، عده ای را به عنوان قوه مجریه معرفی میکند تا آنکه در حقیقت نوعی رابط میان خود و مردم باشد .
البته دولت در کشورهای مختلف متفاوت است و نقش و توانائی آن در تمامی حکومت ها یکسان نیست. در حکوت های دموکراسی پارلمانی و حکومت های دیکتاتوری، این نقش میتواند تفاوت های زیادی داشته باشد.
در برخی کشورها رئیس دولت میتواند در تعیین روسای قوه قضائیه نقش مهمی داشته باشد که این امر خود قدرت بیشتری را به رئیس جمهور میدهد و یا آنکه رئیس جمهور فرمانده نیرو های مسلح و پلیس را نیز بر عهده دارد که باز هم این امر اهمیت قدرت اجرائی را بیشتر میکند .
کشور هائی مانند امریکا و فرانسه و هند، دارای چنین سیستمی هستند و در نتیجه با تغییر رئیس دولت و یا رئیس جمهور میتواند تغییرات مهمی در سیستم حکومتی به وجود آید .

اما در کشوری مثل ایران که قوه قضائیه و نیروهای مسلح بطور کلی از دولت جدا است، دولت هیچ مسئولیتی در نیروهای نظامی و انتظامی و قوه قضائیه ندارد، تغییر وزراء در وزارتخانه هائی که چندان اهمیتی ندارند اساسا نمیتواند تغییر مهمی در سیستم حکومتی ایجاد کند . زیرا حتی وزارتخانه هائی همانند اطلاعات کشور و دفاع هم باید با تایید شخص ولایت فقیه باشد . این امر که هر یک از روسای جمهور در سه دوره اخیر به روشنی در انتهای کار میگویند که یک تدارکات چی بیشتر نبوده اند، بیانگر همین امر است که اساسا با وجود سیستم فعلی حکومتی، ریاست جمهوری بیشتر یک مقام تشریفاتی است و قدرت و توان انجام کاری را ندارد .
اما در به اصطلاح انتخابات اخیر، به روشنی مشخص است که مجموعه حکومت، قوه قضائیه و نیروهای مسلح ، ریاست جمهوری را نیز در دست گرفته و یکدست کرده اند و آنگونه که خود حکومتیان میگویند، اکنون با انتخاب رئیس جمهور جدید حاکمیت یک دست شده است. یکدستی که حقیقت ریاست جمهوری نیز در اختیار همان قدرت برتر حاکمیت قرار گرفته است که قبلا قوه قضائیه و نیروهای نظامی و انتظامی را در اختیار داشت .

اما جدا از این مسئله اگر فرض بگیریم که دولت جدید اراده ای برای تغییر معیشت مردم داشته باشد، آیا با مجموع شرائط موجود توان این امر را دارد؟
آیا اساسا ساز و کار بهبود شرائط معیشتی برای مردم در چنین اوضاعی فراهم است؟
گاه برخی حکومت های کودتایی در اواخر قرن گذشته برای ارضاء مردم و ساکت کردن اعتراضات، همزمان با بدست گیری قدرت چندین کشتی مواد غذائی و مایحتاج مردم در بنادر آماده میکردند تا همزمان با جابجائی قدرت حداقل از نظر ارزاق و مایحتاج اولیه زندگی ، گشایشی در زندگی مردم ایجاد شود و این امر میتوانست فرصتی را در اختیار حکومتگران قرار دهد تا قدرت خود را تثبیت کنند .
اما در شرائط حاضر آنچنان سیستم توزیع بهم ریخته است و آنچنان رانت خواری ها و احتکار سراسر جامعه را فرا گرفته است که حتی در صورت وجود چنین امکانی کلیه مایحتاج زندگی مردم سر از بازار های سیاه و کشورهای همسایه در خواهد آورد .
امری که تا کنون چندین بار اتفاق افتاده است و دلارهای دولتی که صرف ورود ما یحتاج مردم شده است، نه تنها گشایشی در معیشت مردم ایجاد نکرده، بلکه تنها سبب ثروتمندتر شدن عده ای وابسته به قدرت و حکومت شده است.

نکته آخر آنکه قدرت های سلطه گر نظام سرمایه داری هر یک به نوعی اعلام میکنند که خواستار تداوم وضع موجودند، اتحادیه اروپا با فرستادن نماینده خود در مراسم سوگند ریاست جمهوری، نشان داد که مسائل حقوق بشر تنها بازیچه ای برای آنها بیش نیست.
حمایت کشورهائی مانند چین و روسیه از بنیاد گرائی و واگذاری افغانستان به طالبان از طرف امریکا، شرائط منطقه خاورمیانه را بسیار پیچیده کرده است و تنها امید مردم منطقه، همان مبارزات آزادی خواهانه ای است که در این ایام خیابان ها را در کشورهای مختلف در اختیار گرفته است و چالشها هر روز در منطقه و به خصوص در ایران فزاینده تر میشود .

یافتن مطالب :