زمستان عربی با کودتا در تونس بهارعربی را پایان داد ولی نوید بهاری دیگری در راه است

تاریخ انتشار: ۱۷ مرداد ۱۴۰۰ – ۹:۳۳ ق.ظ

سخنی دیگر

س.خرم آبادی

در ۲۵ جولای، روز جمهوری تونس، ده‌ها هزار جوان در میادین عمومی تجمع کردند و خواستار اقدام دولت در زمینه بهداشت، اشتغال ، و تغییر شرایط زندگی و جلوگیری از افزایش فقر شدند. نوک پیکان اعتراضات به ویژه علیه نیروی سیاسی اصلی دولت، حزب اسلامگرا النهضه متمرکز بود‌.
اما در پاسخ به این اعتراضات، قیس سعید، رئیس جمهور وقت در پایان این روز دولت را منحل کرد، پارلمان را تعلیق کرد و قدرتهای اجرایی، قانونگذاری و قضایی را برای یک دوره تجدید پذیر به مدت یک ماه به عهده گرفت.
۱۶ دسامبر سال گذشته در تونس دهمین سالگرد مرگ محمد بوعزیزی را برگزار کردند و هر ساله روسای کشور بخاطر اهمیت کار بوعزیزی به آن محل می‌رفتند و ادای احترام می‌کردند و سپاس می‌داشتند کسی را که هنگام مرگ، ۲۷ سال سن داشت، و در اعتراض به توقیف کالاهایی که دستفروشی می‌کرد و اهانت یک مامور شهرداری، خود را در مقابل ساختمان شهرداری به آتش کشید.
این حرکت بوعزیزی، آتشی در منطقه شعله ور کرد که شعله‌های آن تمامی کشورهای عربی و شمال افریقا را در بر گرفت.
سال گذشته قیس سعید، رییس‌جمهور این دوره تنها چند هفته بعد از پیروزی در انتخابات‌اش به مناسبت سالگرد آن واقعه به محل مزار عزیزی رفته بود و گفت “جان شهدا و ایثارگران تونسی‌ها بیهوده نخواهد بود”.
البته مدتی از این حرف نگذشته بود که برخی کشورهای عربی با دخالت در امور تونس و حمایت از رئیس‌جمهور در برابر پارلمان راشد الغنوشی رییس پارلمان تونس را از کار برکنار کردند و طی حکمی، نخست‌وزیر این کشور هشام المشیشی را نیز از کار برکنار کرده و مصونیت تمامی نمایندگان مجلس را برداشته و سی روز مجلس را به حالت تعویق در آورده اند.
الغنوشی رییس پارلمان تونس اعلام کرد که اسلامگرایان تهدیدی هستند و خود را موظف می‌دانند که بهار عربی را از همان‌ جایی که آغاز شد، یعنی تونس به نابودی بکشانند.
البته الغنوشی صحبتی از تظاهرات در اعتراض به وخامت اوضاع اقتصادی و شیوع بی سابقه ویروس کرونا در این کشور نکرد. دیدگاه‌های متفاوتی در مورد انقلاب سال ۲۰۱۰ وجود دارد برخی این انقلاب را تنها علیه دیکتاتوری زین‌العابدین بن علی بدلیل بیکاری و گرسنگی نمیدانند‌. آیا این کودتای اخیر درگیری مابین سکولارها و نیروهای حامی اخوان المسلمین است که حتی حمایت غرب را با خود بهمراه دارد یا هدفش تضعیف جریان اخوانی به رهبری حزب النهضه است.
یا براساس شواهدی است که در دنیای مجازی براساس اسناد موجود مبنی بر این است که امارات و عربستان به رئیس جمهوری تونس وعده پنج میلیارد دلاری در ازای موفقیت کودتا داده‌اند.
کودتا به نوعی یکدست شدن قدرت در تونش را به همراه دارد و میخواهد با آوردن ارتش کنترل جامعه را بدست بگیرد. این نوع یکدست شدن و استفاده از قدرت ارتش در میان برخی از حامیان قدرت قعلی در ایران نیز مشاهده میشود. اگر بخواهیم به هر کدام از این دیدگاه‌ها بدقت نگاه کنیم می‌بینیم که این تحلیلها و توجیهات بیشتر با هدف ایجاد انحراف در مسیر اعتراضات مردمی است که طی پروسه توسط همان نیروهای مخالف با انقلاب مردم تونس صورت گرفته است، ما بخوبی می‌بینیم که انقلابی که برای نان، کار و آزادی باشد تا زمانی که به ثمر ننشیند از پا نمی ایستد حتی اگر تاریخ خونبار ۴۲ ساله ای را بدنبال داشته باشد.
البته باید اشاره کرد که نقش دولت‌های منطقه در این عمل قیس سعید بی تاثیر نیست و آوردن اصل ۸۰ قانون اساسی یک توجیه قانونی است.
نویسندگان نشریاتی همانند ایندیپندنت می‌خواهند نشان دهند که این انقلاب بینوایان پاسخ ضروری به بحران در آن منطقه بود، ولی مطرح نمی کنند که چگونه بصورت غلوآمیزی در رسانه‌های غربی مطرح می‌شد و طیف ضد امپریالیست در زیر نویس‌های همین نشریات می‌خواهند کودتا را محصول کشورهای عربی نشان دهند ولی نمی خواهند بپذیرند که امروز شعارها روی دیوارهای کشور همسایه مصر بیشتر برجسته است که می‌نویسند “فردایی که هنوز نیامده است را یادتان هست؟” منظور شعارهای بهار عربی بود که خط اش را نهادهائی پی ریزی کردند که با اولین کودتا بخش عمده این اطاق‌های فکر دوباره سر از کشورهای غربی در آوردند و شرح حال روزگار کلیه کشورهای بهار عربی است. گرچه قیس سعید رئیس جمهور تونس تا قبل از ریاست جمهوری در دانشگاه حقوق تدریس می‌کرده است و تحصیل کرده غرب است، اما او نیز محصول فرهنگ سیاسی منطقه است که نمی گذارند شرایط دموکراتیک تحقق یابد و از نظر آنها کوتاه ترین راه همیشه کودتا است و ارتش همیشه دست بالا را داشته است.
اما نکته اصلی اینجاست که رسانه‌های غربی هرگز وجود نیروهای ارتجاعی در درون مبارزات انقلابی را در دوران بهار عربی، درست نشان نمی دهند.
در این میان، اتحادیه‌های کارگری تونس که در اعتراضات سال‌های گذشته نقش مهمی داشته اند خواستار بازگشت به حالت عادی شده اند‌. کنفدراسیون بین المللی اتحادیه‌های کارگری. از اتحادیه عمومی کارگران تونس که عضو این کنفدراسیون بین المللی است خواسته است که در بحث ملی در مورد راه حل‌های قانون اساسی برای بازگرداندن ثبات نهادی و حرکت در مسیر خروج از بحران سیاسی و بحران اقتصادی که در مرکز نارضایتی عمومی است فعال باقی بماند.
اتحادیه عمومی کارگران تونس- یو جی تی تی(UGTT) نیز از کارشناسان حقوقی دعوت کرده است تا پیشنهادهایی را برای بحث عمومی در مورد “نقشه راه” برای مقابله با بحران‌های متعدد، از جمله ریشه کنی فساد فزاینده، آماده کنند.
دبیر کل آی تی یو سی همچنین از حق اعتراضات مسالمت آمیز اتحادیه‌های تونس و رد سیاست‌های واپسگرایانه اجتماعی و اقتصادی اعلام حمایت کرده است و معتقد است که گذار دموکراتیک در تونس با یک چالش بزرگ روبرو است و از طریق گفتگو – به ویژه گفتگوی اجتماعی با مشارکت شرکای اجتماعی و سایر سازمانهای مدنی مشروع – است که می‌توان بر این چالش غلبه کرد.
او همچنین اعلام کرده است :
ما از جامعه بین المللی می‌خواهیم تا از راه حل سیاسی مذاکره شده و سرمایه گذاری ضروری در خدمات حیاتی، ایجاد اشتغال و پایان فقر حمایت کنند.
بیکاری تا بیست درصد در تونس و خودکشی‌های دسته جمعی که یک نمونه آن در سال ۲۰۱۶ بود که ۳۰ جوان تونسی با خوردن مواد زهری قصد خودکشی دسته جمعی را داشتند را می‌توان نام برد.
در اول نوامبر ۲۰۱۸ رادیو فرانسه گزارشی را نوشت که در آن آمده بود “طی سه روز گذشته بیش از ۶٠٠ نفر در تظاهرات و ناآرامی‌های تونس بازداشت شده‌اند. تظاهرکنندگان خواستار ایجاد تغییرات دربودجه دولت هستند. اپوزیسیون تونس در پارلمان می‌گوید: دولت باید در بودجه ردیفی برای کمک به خانواده‌های فرودست در نظر بگیرد. گزارش‌ها حاکی است که در برخی موارد شهروندان خشمگین به فروشگاه‌ها حمله کرده و به رویارویی با نیروهای پلیس پرداخته اند.” در چند هفته گذشته نیز در کشور اعتراضات بسیاری رخ داده است، از دو جناح هم طرفداران قیس سعید و هم طرفداران نیروهای حامی اخوان المسلمین در خیابان هستند و به نوشته الجزیره، قیس سعید به معترضان نیز هشدار داده است که اگر بخواهند با سلاح به مقابله با دولت بپردازند با گلوله به آنها پاسخ داده خواهد شد.
هرکسی که به فکر استفاده از سلاح بیافتد نیروهای امنیتی نیز با گلوله با آنها مقابله خواهند کرد. آنچه در حال حاضر مدعیان بسیاری دارد این دیدگاه است که وضع موجود پایان بهار عربی است در صورتی که باید گفت انقلاب بهار عرب گونه در تونس مرد ولی زنده باد انقلاب زحمتکشان که در راه است.

یافتن مطالب :