🌿به یاد حبیب لاجوردی نویسنده کتاب اتحادیه های کارگری و خودکامگی

تاریخ انتشار: ۶ مرداد ۱۴۰۰ – ۵:۰۹ ب.ظ

✍️علیرضا ثقفی

او را در کانادا و در جریان برگزاری جنبش کارگری و چشم اندازهای آن که از جانب برخی فعالان کارگر که در سال ۱۳۸۲ برگزار شده بود دیدم .

تازه کتاب اتحادیه های کارگری و خودکامگی او منتشر شده بود . کتاب بسیار خوبی که وضعیت مبارزات کارگران در دوران ستم شاهی را توضیح میداد . کتاب تقریبا جامعی بود اما نویسنده آن فعال کارگری نبود، بلکه این تحقیقات را تحت بودجه دانشگاه های امریکائی و کمک نهادهای سرمایه داری انجام داده بود، اما کتاب از هر نظر ارزشمند بود و حتی مداخلات سفارت امریکا در ایران را برای تشکیل خانه کارگر پس از کودتای ۲۸ مرداد نیز آورده بود .

هر چند کتاب، نقص هائی داشت از جمله شکنجه نمایندگان شورای متحده را در دوران پس از کودتا به طور مناسب نیاورده بود. اما در مجموع دیکتاتوری پهلوی ها را در برخورد با مبارزات کارگری به تصویر کشیده بود
و این از فردی مثل او که وابسته به خانواده اشراف دوران پهلوی بود کمی بعید بود.

زیرا سایر اعضای خانواده او همچنان وفادار به سلطنت مانده بودند .
من با دیدن او به یاد اشرافی افتادم که از طبقه خود فاصله می گرفتند. هر چند در مدتی کوتاه بود و در همین مدت کوتاه، بحث های کارگری نسبتا پر باری با هم داشتیم به خصوص که او بنیانگذار تاریخ شفاهی ایران بود و من در این زمینه نیز پرسشهای چندی از او داشتم .

با دیدن و مصاحبت با او بیشتر یاد این لطیفه تاریخی افتادم که میگویند :
روزی چرچیل به کنایه به خروشچف گفت : ما به دو طبقه مختلف وابسته هستیم . پدر من کارگر معدن بود و پدر شما یک اشراف زاده . و خرشچف در جواب گفت: اما یک وجه مشترک داریم و آن این که هر دو به طبقه خودمان خیانت کردیم.

لاجوردی از آن افرادی بود که تنها برایش حقایق آکادمیک ارزش داشت و خاستگاه طبقاتی خود را در این زمینه وارد نمیکرد و یا بهتر است بگویم احترامی خاص برای تحقیقات آکادمیک قائل بود .
و اتفاقا از همین جهت است که می توان گفت : حقایق مبارزات کارگران و دیکتاتوری سرکوبگرانه خاندان پهلوی آنچنان روشن است که اگر تنها وجدان آکادمیک داشته باشند، به راحتی می توانند حقایق را تشخیص دهند.

این امر حقانیت مبارزات کارگری را به اثبات می رساند . کتاب او تصویر نسبتا جامعی از مبارزات کارگران در دوران پهلوی ها است و هر چند نویسنده کتاب دیدی طبقاتی به مسائل اجتماعی ندارد اما شرح منصفانه ی وقایع، آنگونه که اتفاق افتاده است، خود گویای ستم و ظلم و جنایتی است که بر کارگران و زحمتکشان در این دوره واقع شده است و هم چنین تصویر مناسبی است از مبارزات کارگران برای دستیابی به تشکل های رزمنده و سازماندهی مبارزات خود و هم چنین ارتقای این سازماندهی در دوره های مختلف .

دورانهای مختلف را پشت سر میگذاریم… افراد می آیند و میروند . زندگی هم چنان جریان دارد و مبارزات کارگران و زحمتکشان و ستمدیدگان برای دست یابی به یک زندگی برابر اجتماعی و رفع تبعیض میان انسان ها ادامه دارد .
تحقیقا ت آکادمیک، اگر با واقعیات اجتماعی و تغییرات عینی مهک زده نشود، ارزش چندانی ندارد اما اگر با انگیزه سرسائیدن بر استان علم و دانش باشد، می تواند در ارتقاء زندگی اجتماعی موثر باشد .

یاد تمامی آنان که تحقیقات آکادمیک و دانشگاهی از جریان سود طلبی و سود محوری و کالائی کردن علم و دانش جدا کردند گرامی باد.

یافتن مطالب :